(GIẢI CỨU SÁCH) NAM KỲ VÀ CƯ DÂN: CÁC TỈNH MIỀN TÂY – J. C. Baurac – Huỳnh Ngọc Linh dịch – NXB Tổng hợp TPHCM – Omega Plus

Bác sĩ thuộc địa hạng nhất J.C. Baurac với bộ sách lừng danh về Nam kỳ, nay chính thức có bản Việt ngữ để độc giả và các nhà nghiên cứu sử dụng, tham khảo, trích dẫn…NAM KỲ VÀ CƯ DÂN: CÁC TỈNH MIỀN TÂY

Với thời gian sống và làm việc lâu năm, phải thực địa sâu sát đến từng địa phương của Nam kỳ với lý do chuyên môn nghề nghiệp là bác sĩ, được tiếp xúc với người dân bản xứ và quan chức thuộc địa cả người An Nam lẫn người Pháp, ông đặc biệt thấu hiểu xứ sở thông qua hành trình tác nghiệp dọc theo hệ thống sông ngòi chằng chịt của vùng đất này, cùng với đó là khả năng tiếp cận những dữ liệu về dân cư, địa chí, các đặc điểm địa lý và tự nhiên, lịch sử… Các yếu tố này góp phần giúp tác giả Baurac xây dựng được 2 tập sách đồ sộ về Nam kỳ cuối thế kỷ XIX, với dày đặc thông tin và kèm theo những đánh giá về cơ hội phát triển của xứ Nam kỳ, những điều thiết tưởng vẫn còn hữu ích cho chúng ta ngày hôm nay.

BỐ CỤC CUỐN SÁCH NAM KỲ VÀ CƯ DÂN: CÁC TỈNH MIỀN TÂY

Là tập đầu tiên của bộ Nam kỳ và cư dân (tên tiếng Pháp: La Cochinchine et ses habitants), bố cục của cuốn sách được chia thành hai phần:

– Phần thứ nhất gồm 8 chương giới thiệu tổng quan về vùng đất Nam kỳ (Nam kỳ lục tỉnh xưa) ở các khía cạnh tổng quan: ranh giới tự nhiên, địa hình tự nhiên, điều kiện tự nhiên, hệ động-thực vật đa dạng, các vị thuốc Nam, phong tục tập quán, thế giới tâm linh, các điển tích cho biết nguồn gốc của một số địa danh/nhân vật nổi tiếng… của Nam kỳ

– Phần thứ hai gồm 12 chương giới thiệu cụ thể về 11 hạt tham biện thuộc miền Tây thời Pháp thuộc. Đa phần hành trình của tác giả là đi dọc theo hệ thống sông nước kênh rạch chằng chịt của Tây Nam kỳ, do vậy, những gì đã thấy được đã khích lệ ông mày mò tìm hiểu dữ liệu hành chính và đọc thêm nhiều tài liệu của các tác giả khác

* Các trích đoạn nổi bật:

“Nhìn tổng thể, thành phố Sài Gòn bị giới hạn: phía bắc bởi rạch Thị Nghè (arroyo de l’Avalanche) và sông Sài Gòn; phía nam là rạch Bến Nghé (arroyo Chinois) và phía tây là Đồng Mả Mồ rộng lớn, sở dĩ nơi này có tên như vậy là vì người An Nam đã chôn cất người chết ở đó từ thời xa xưa và xây những lăng mộ được giữ gìn cẩn trọng nhờ các quy ước.”

“Tất cả các con đường đều thẳng, rộng, song song với nhau và phát xuất từ các kè cảng giáp sông Sài Gòn và rạch Bến Nghé; chúng cắt vuông góc với các đường lộ khác xuyên qua thành phố và với nhiều đại lộ dẫn đến các công viên nhỏ, nơi có các tượng bán thân hoặc toàn thân của những vị đô đốc mà tên tuổi gắn liền với cuộc chinh phục hoặc với uy thế của thuộc địa.”

“Để tạo bóng mát cho khách bộ hành, người ta có ý tưởng trồng hai hàng cây dọc theo tất cả đường phố và đại lộ. Chủ yếu là me (tamarinier), bàng (badamier) và cây tếch (teck) lá lớn, được đề xuất để đáp ứng nhiệm vụ này.”

ĐẶC ĐIỂM NỔI BẬT CỦA CUỐN SÁCH : NAM KỲ VÀ CƯ DÂN CÁC TỈNH MIỀN TÂY

“Tôi đã đọc đi đọc lại cuốn Nam kỳ [Nam kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Tây] của ông. Những chi tiết nhỏ nhất đã được nắm bắt và trình bày bằng sự sinh động và xác tín của người đã chứng kiến, đã tham gia vào công cuộc gian lao cũng như những tiến bộ thành tựu và rồi tìm ra điểm thu hút độc giả cho tác phẩm của mình.

Công trình này thật cần thiết cho Nam kỳ.

Địa chí các hạt được trình bày hoàn hảo và đầy đủ. Trên hết, ta thấy ở đó một tác giả tận tâm, vô tư, tha thiết phê bình cũng như vinh danh công trạng của chúng ta; thay mặt cho các bạn hữu, thay mặt những người đã yên nghỉ tại những vùng đất xa xôi nhất của Nam kỳ, thay mặt cho tất cả những ai được sống lại kỷ niệm nhờ tác phẩm này, xin chúc mừng và cảm ơn.”

– Ange Eugène Nicolaï, Phó thống đốc Nam Kỳ giai đoạn 1897-1898

***

(GIẢI CỨU SÁCH) Nam Kỳ Và Cư Dân: Các Tỉnh Miền Tây

Tác giả: J. C. Baurac

Dịch giả: Huỳnh Ngọc Linh

Nhà xuất bản: NXB Tổng hợp TPHCM

Nhà phát hành: Omega Plus

***

Thông tin sách:

Hình thức: Bìa cứng, áo ôm

Năm phát hành: 2026

Kích Thước: 16×24

Số trang: 660

***

#binhbanbook #book #NamKyVaCuDan #CacTinhMienTay #JCBaurac #HuynhNgocLinh #OmegaPlus #NXBTongHopTPHCM